ინტერვიუ საგაერო საქმეთა ყოფილ მინისტრთან გრიგოლ ვაშაძესთან

ამოსაბეჭდი ვერსია შრიფტის დაპატარავება | შრიფტი | შრიფტის მომატება ?
17-02-2013, 22:16 | არქივი | ნანახია - 981

მაია ჭალაგანიძე

 

- აღარ ხართ მუდამ თვითმფრინავში. როგორ გრძნობთ თავს მიწაზე?

- არაჩვეულებრივად. თავიდან გავიცანი ოჯახი და ჩემს ძველ საქმიანობასაც დავუბრუნდი - ბიზნესს.

- "ექსპერტობას" არ ცდით?

- ღმერთმა დამიფაროს.

- 8 თებრვალს, საჯარო ბიბლიოთეკასთან განვითარებულ მოვლენებს როგორ შეაფასებთ?

- როგორც კერძო მოქალაქე გეტყვით, - ეს იყო ხელისუფლების უნიათობის დადასტურება და მოქალაქეთა კონსტიტუციური უფლებების სრული უგულებელყოფა. ყველას აქვს პროტესტის უფლება, მაგრამ მათი ეს უფლება თავდება იქ, სადაც იწყება სხვა მოქალაქეების შეკრების და სიტყვის თავისუფლება. ხელისუფლებას უნდა უზრუნველეყო საქართველოს მოქალაქეების ერთი ჯგუფის შეკრება და გამოსვლის მოსმენა, სადაც არ უნდა ყოფილიყო - სტადიონზე, ეროვნულ ბიბლიოთეკაში თუ საბავშვო ბაღში. ეს მათი კონსტიტუციური უფლებაა და მნიშვნელობაც არ აქვს, ვისთვის უნდა მოესმინათ. პოლიციას ეტყობოდა, რომ ურთიერთგამომრიცხავი ბრძანებები ჰქონდა მიღებული. მაპატიეთ, მაგრამ როგორც მოქალაქე, არც იმას მივიღებ, რომ ეს დადგმული პროვოკაცია იყო, რადგან ხელისუფლების ვალდებულებაა, პროვოკაცია ააცილოს ნებისმიერ მოქალაქეს და თუ ამის გაკეთება არ შეუძლია, ე.ი. პროფესიულად ვერ შედგა. ეს, რა თქმა უნდა, არ იყო ვიღაცის დადგმული პროვოკაცია, მაგრამ თუ ვინმეს ამის სჯერა, მაშინ ხელისუფლებას 2 სვლაში შამათი დაუსვეს პოლიტიკურად. ესეც ცუდია.

- ერთ-ერთ სატელევიზიო გამოსვლაში ბრძანეთ, რომ გსურდათ "ნაციონალურ მოძრაობაში" გაწევრიანება და გადაიფიქრეთ...

- არ მითქვამს, რომ გადავიფიქრე. ჯერ-ჯერობით ვერ მოვახერხე პოლიტიკურ ბრძოლაში ჩაბმა იმიტომ, რომ ბევრი პირადი საქმე მაქვს. ზოგიერთ მედიასაშუალებაში იყო ინტერპრეტაცია, რომ თითქოს ვიღაცასთან დაპირისპირებული ვარ. ვიმეორებ - არასდროს ვყოფილვარ პარტიის წევრი, ვიყავი პრეზიდენტ სააკაშვილის მთავრობის წევრი, 5 წელი ვემსახურეთ სახელმწიფოს და ამით ძალიან ამაყი ვარ.

- ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, ქალბატონმა მაია ფანჯიკიძემ თქვენი მინისტრობისას დანიშნული ელჩები გაათავისუფლა - ზოგი როტაციის გამო, ზოგს კი პოლიტიკური მოსაზრებებით დანიშნული უწოდა.

- ყველა ხელისუფლებას და ყველა მინისტრს აქვს სამსახურეობრივი უფლება, შეცვალოს ელჩები. სხვა საქმეა, რომ ჩვენ გვყავს ელჩები, რომელთა შეცვლაც შეუძლებელია. ასეთებიც შეიცვალნენ. არ მინდა პერსონალიებზე საუბარი, მაგრამ რიტორიკული კითხვა მაქვს - შეიძლება საქართველომ შეცვალოს ელჩი, რომელიც ბრწყინვალედ ფლობს არაბულ ენას? რამდენი გვყავს ასეთი? გარდა ამისა, არიან ადამიანები, რომელთაც აქვთ უზარმაზარი ინსტიტუციური მეხსიერება - მაგალითად, ბატონ კახა ლომაიას და ბატონ პაატა გააფრინდაშვილს. ჩვენ არ გვაქვს იმის ფუფუნება, რომ გადასახადის გადამხდელის ხარჯზე რომელიმე სხვა ელჩი მოვამზადოთ იმიტომ, რომ კატასტროფულად დავკარგავთ ტემპს. იმისთვის, რომ გაეცნო გაეროს, ეუთოს, ევროპის საბჭოს, ევროპის კავშირის პრობლემატიკას, ამისთვის მინიმუმ, 1 წელია საჭირო და ნურავინ დაიჯერებს იმას, რომ ჩავა და მაშინვე დაეუფლება ყველა საკითხს. გვაქვს ჩვენ ამის დრო?

ერთი რამ მინდა სრული პასუხისმგებლობით ვთქვა - საქართველოს დიპლომატიური კორპუსი ყოველთვის და განსაკუთრებით იმ 5 წლის განმავლობაში, რაზეც მე შემიძლია საუბარი, იყო აბსოლუტურად აპოლიტიკური, პატრიოტული, მაღალკვალიფიციური, ახალგაზრდა, მობილური აპარატი, რომელმაც ქვეყნის ინტერესები მაქსიმალურად დაიცვა. ჩვენმა მკითხველმა უნდა იცოდეს, რომ ხელფასს უხდიდა 272 ადამიანს, რომელიც თბილისში, ცენტრალურ აპარატში მუშაობს მაშინ, როდესაც ჩვენი ზოგიერთი ოპონენტი ქვეყნის საგარეო უწყების აპარატში 5000 კაცი მუშაობს. ეს იყო სრულიად აპოლიტიკური აპარატი.

- საპარლამენტო უმცირესობა ითხოვს, კონსტიტუციით დაკანონდეს დასავლეთისკენ ჩვენი სწრაფვა. უმრავლესობა ამის საჭიროებას ვერ ხედავს და აცხადებს, რომ ქვეყანა ამ კურსს არ გადაუხვევს. თქვენ ხედავთ კონსტიტუციაში ამგვარი ჩანაწერის აუცილებლობას?

- ნამდვილად ვხედავ. რამდენჯერმე მკითხეს, ვხედავ თუ არა, რომ ხელისუფლებაში პრორუსული ძალები მივიდნენ. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ - ეს ძალიან მძიმე ბრალდებაა და ამისთვის სერიოზული მტკიცებულებებია საჭირო, მაგრამ ვხედავ, რომ საგარეო პოლიტიკის სტრატეგიისა და ტაქტიკის გამომუშავებაში ტოტალური ქაოსია. განცხადებებს აკეთებენ ადამიანები, რომლებიც შეცდომას შეცდომაზე უშვებენ. ასეთი არასერიოზული განცხადებები საფრთხეს უქმნის ჩვენი ქვეყნის პოლიტიკურ კურსს. სრულიად ნათელია ჩემთვის - არავითარი კონსულტაციები არ აქვთ საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან და ეს ყოვლად დაუშვებელია.

- თქვენი განსაკუთრებული შეშფოთება კონკრეტულად რომელმა განცხადებამ გამოიწვია?

- ყველაზე ძალიან ერთმანეთის მიყოლებით სამმა ფაქტმა შემაშფოთა 1. რკინიგზის აფხაზეთის მონაკვეთის გახსნა; 2. ცვლილებებმა ოკუპაციის კანონში და 3. უმრავლესობის შემუშავებული 14 პუნქტიანი შეთანხმების ტექსტი.

- თქვენი აზრით, რა გარემოებებმა მოიტანეს დღის წესრიგში რკინიგზის თემის გაჩენა?

- არ ვიცი. შემიძლია გავიმეორო მხოლოდ ის არგუმენტები, რასაც ჩემი აზრის ოპონენტები გვიმეორებენ და გვარწმუნებენ, რომ ეს ხელს შეუწყობს საკითხის დეპოლიტიზებას, რომ ამ გზის გახსნით საქართველოს ექნება ეკონომიკური სარგებელი და რომ შედგება პირდაპირი კონტაქტი აფხაზ ხალხთან. არც ერთი ეს არგუმენტი არაფრად არ ღირს და ეს მშვენივრად იცის საქართველოს ყველა მოქალაქემ.

რაც შეეხება ეკონომიკურ სარგებელს - ჩვენ ჯერ არ გვაქვს რუსეთთან არავითარი სავაჭრო ურთიერთობა და გვექნება თუ არა, ეს ღმერთმა იცის. თუ ასეთი ურთიერთობა გვექნა, ეს შემოიფარგლება დაახლოებით 10 მილიონი ბოთლი ღვინით და რამენიმე ათეული მილიონი ბოთლი მინერალური წყლით.

საკითხის დეპოლიტიზაცია "მეშვიდე" თემაა, რადგან დეპოლიტიზაციის გარდა არსებობს ძალიან სერიოზული სამართლებრივი პრობლემები, რომლის გადაწყვეტაც არ შეიძლება.

და კიდევ - რომ თითქოს, აფხაზ ხალხთან პირდაპირი კონტაქტი გვექნება. ასეთი კონტაქტები არ იქნება. თბილისიდან მოსკოვში მიმავალი მატარებელი დაპლომბილი გაივლის ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიას ისე, რომ ჩიტიც ვერ შეფრინდება.

რაც ეხება სამართლებრივ საკითხებს - ყველაზე მთავარი პობლემა ისაა, რომ ჩენი სუვერენული ტერიტორიის ოკუპირებული ნაწილი, აფხაზეთი რუსეთს აღიარებული აქვს დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ და ამ წუთისთვის სამი ძალიან მნიშვნელოვანი ხელშეკრულება აქვს გაფორმებული. პირველ რიგში მინდა ვახსენო 2009 წლის ხელშეკრულება საზღვრის დაცვის თაობაზე, რომელშიც არის განსაზღვრული ე.წ. აფხაზეთის რესპუბლიკის საზღვრები. აგრეთვე არსებობს 2010 წლის ხელშეკრულება, რომელიც ეხება საბაჟო და სასაზღვრო გამშვებ/გამტარ პუნქტებს და მესამე - ასევე 2010 წელს დადებული ხელშეკრულება, პირდაპირ სარკინიგზო მიმოსვლაზე. როგორც ვიცით, საქართველოს რკინიგზის აფხაზეთის მონაკვეთი 49 წლიანი იჯარით რუსეთის რკინიგზას აქვს აღებული. აი, ეს არის ის მოცემულობა და პეიზაჟი, რომელშიც მოლაპარაკებების შემთხვევაში ქართველ სპეციალისტებს, დიპლომატებს მოუხდებათ ოპერირება. მათ აგრეთვე მოუწევთ ძალზე სერიოზული პრობლემის გადაჭრა პირველსავე ეტაპზე - ვინ იქნებიან ხეშეკრულების მხარეები. მე იურისტი ვარ და ძალიან მიყვარს პრობლემის შინაარსობრივ განხილვამდე იურიდიული ასპექტების დადგენა, მით უფრო თუ საქმე საგარეო პოლიტიკას ეხება. სულ გვაქვს ორი ვარიანტი - ხელშეკრულება საქართველოსა და რუსეთს შორის - ასეთ შემთხვევაში რუსეთმა სრული იგნორი უნდა გაუკეთოს აფხაზეთის ე.წ. დამოუკიდებლობას და პირდაპირ ჩვენთან ხელშეკრულებას მოაწეროს ხელი.

- რუსეთის ფედერაციის წარმომადგენლები არ მალავენ და ხმამაღლა აცხადებენ, რომ აღიარებას უკან არ წაიღებენ...

- დიახ, რუსეთის ხელისუფლების არაერთ წარმომადგენელს დაუდასტურებია, რომ ასეთ ნაბიჯზე არც რკინიგზის გამო წავლენ და არც სხვა ნებისმიერი თემის გამო. თუ რამენაირად ორმხრივ ფორმატზე შევთანხმდით, რუსეთის ფედერაცია ეცდება დაგვპრესოს, ხელები გადაგვიტრიალოს და ან აფხაზეთთან ცალკე ოქმზე მოგვაწერინოს ხელი, ან ორმხრივ ხელშეკრულებაში რაღაცნაირად ახსენოს ის ხელშეკრულება, რომელიც მას ე.წ. აფხაზეთის რესპუბლიკასთან აქვს დადებული. ჩვენთვის ეს გამორიცხულია. ამიტომ, რუსები არც ამაზე წავლენ.

მეორე ვარიანტია სამმხრივი ხელშეკრულება და თუ ჩვენ ამაზე დავთანხმდით, ეს ტრაგედია იქნება, რადგან გამოდის, რომ ჩვენ აფხაზეთი საერთაშორისო სამართლის სუბიექტად ვაღიარეთ.

ამის შემდეგ ჩნდება სამართლებრივი დეტალები, რომელსაც ტექნიკური ხასიათი აქვს - 1. უნდა დადგინდეს სასაზღვრო გამშვები პუნქტები და გამშვები სადგურები. საბაჟო პუნქტები ორი სუვერენული ქვეყნის შეთანხმების საფუძველზე შეიძლება არ იყოს საზღვარზე, მაგალითად, ჩვენ თბილისშიც გვაქვს საბაჟო ტერმინალები, რომელიც არც ერთ ქვეყანას არ ესაზღვრება. სასაზღვრო პუნქტების შემთხვევაში, ჩვენი ქვეყნის კანონმდებლობთ დადგენილი ყველა პროცედურა უნდა შესრულდეს საზღვარზე და ვინ შეასრულებს ამ პროცედურებს? საქართველო უნდა დათანხმდეს, რომ ე.წ. აფხაზეთის რესპუბლიკის მესაზღვრეებმა გააკეთონ ეს? თუ აფხაზები შეგვიშვებენ და ჩვენ გავაკეთებთ? მე ეს აბსოლუტურად არ მესმის. საერთაშორისო სამართალი კი, პროცედურების პირდაპირ საზღვარზე შესრულებას ითხოვს.

გარდა ამისა, გასარკვევია გადაზიდვის საფასურის საკითხიც, რომელიც აუცილებლად უნდა იყოს მითითებული და ხელშეკრულებაში გამომდინარე იმ ქვეყნის კანონმდებლობიდან, რომელ ტერიტორიაზეც გადაადგილდება ტვირთი. გაუგებარია, ეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ტარიფები იქნება და ამას აფხაზეთიც დაემატება, თუ დათანხმდება აფხაზეთის საოკუპაციო რეჟიმი იმას, რომ თვითონ საერთოდ არ იყოს ნახსენები ხელშეკრულებაში?!

შემდეგი საკითხია პასპორტები და სხვა დოკუმენტები, რომლითაც ხალხი ამ მატარებლით უნდა გადაადგილდეს.

კიდევ ერთი: საერთაშორისო სამართალი ითხოვს ყველა ხელშეკრულებაში ორივე მხრიდან იყოს გათვალისწინებული ის კომპეტენტური ორგანოები - სამინისტროები ან სხვა - რომლებიც პასუხისმგებელნი იქნებიან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პუნქტების გარანტირებულად შესრულებაზე. რა ორგანოები იქნება აქ ნახსენები - საქართველოსი თუ ე.წ. აფხაზეთის რესპუბლიკის? - შემიძლია დაუსრულებლად გავაგრძელო ამგვარი საკითხების ჩამონათვალი.

დაბოლოს - საერთაშორისო სამართალში არსებობს ე.წ. "ეშტოპელის პრინციპი", რომელიც სახელმწიფოებისგან მოითხოვს თანმიმდევრული, გამჭვირვალე პოლიტიკის წარმოებას, და ადგენს, რომ სახელმწიფოს მიერ გადადგმული ნაბიჯი არის "ფინალიტი"-ს შემცველი. ჩვენ თუ ერთხელ დაგვიცდა ფეხი, შემდეგ ამას ვეღარ გამოვასწორებთ, არ გვექნება საშუალება, დავუბრუნდეთ სტატუს ქუო ანტეს... მაპატიეთ, გავიმეორებ - დავდივართ დანაღმულ მოედანზე, არც რუკა გვაქვს, არც ის ვიცით, რატომ ვართ ამ მოედანზე... ღმერთმა დაგვიფაროს, მაგრამ რაიმე რეგიონული გართულების დროს ორ რომელიმე მეზობელ ქვეყანას შორის, რუსეთმა რომ მოითხოვოს ამ რკინიგზით შეუზღუდავად სარგებლობის უფლება? გვავიწყდება, რომ 1992 წელს აფხაზეთში ომი სწორედ რკინიგზის გამო დაიწყო? დღესაც იგივე რუსეთია, იქ არაფერი შეცვლილა და ჩვენ ისე ვლაპარაკობთ ამ რკინიგზის გახსნაზე, თითქოს საქართველო ავსტრიას ან შვეიცრიას ესაზღვრება.

მე ვლაპარაკობ შეცდომებზე და ეს ისე კეთდება, რომ ამაში არც საზოგადოებაა ჩართული და არც საგარეო საქმეთა სამინისტრო. ყურადღება მიაქციეთ - ამის შესახებ განცხადებებს აკეთებს რეინტეგრაციის სამინისტრო, რომელსაც როგორც ჩანს, არავითარი კავშირი არ აქვს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან. დარწმუნებული იყავით, ამაში რომ ჩართულები იყვნენ საგარეოს პროფესიონალები, ასე მარტივად დილეტანტები დეკლარაციებს ვერ გააკეთებდნენ...

- საქართველოსთან სავაჭრო ეკონომიკური ურთიერთობების აღდგენის ვალდებულება რუსეთმა საერთაშორისო თანამეგობრობის წინაშე აიღო ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციაში გაწევრიანებით. რა განსხვავებულ ეკონომიკურ ურთიერთობებზე და სარგებელზეა ლაპარაკი რკინიგზის აღდგენის შემთხვევაში?

- სამართლებრივი და პოლიტიკური თვალსაზრისით ამ ორ ხელშეკრულებას შორის - ერთი, რომელიც უკვე არსებობს და მეორე, რომელმაც ღმერთმა დაიფაროს, შეიძლება იარსებოს, არავითარი კავშირი არ არის. როდესაც რუსეთის ფედერაციასთან ფორმდებოდა ხელშეკრულება მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში გაწევრიანებაზე, არჩეულ იქნა ე.წ. სტატუს-ნეიტრალური მიდგომა. სატრანსპორტო კორიდორები და საბაჟო ტერმინალები, რომელიც ჩვენ ამ ხელშეკრულებით დავადგინეთ, მხოლოდ გეოგრაფიული კოორდინატებით არის განსაზღვრული და არა რაიმე ტერიტორიული კუთვნილებით. რაც მთავარია, კანონმდებლობაც კი არ არის ნახსენები. მაგრამ სასაზღვრო გამშვებ პუნქტს გეოგრაფიული კოორდინატებით ვერ აღვნიშნავთ იმიტომ, რომ ეს სუვერენიტეტის საკითხია - საბაჟო პუნქტს გახსნი ნებისმიერ ადგილზე ქვეყანაში, ხოლო სასაზღვრო პუნქტი მხოლოდ საზღვარზე შეიძლება იყოს.

რაც მთავარია და ამას ყველგან ვიმეორებ - რუსეთის ფედერაციასთან მოლაპარაკებების წარმოება არბიტრის გარეშე არ შეიძლება. მსო-თან მოლაპარაკებებში შუამავალი იყო შევიცარია და შედეგად, ჩვენსა და რუსეთს შორის ხელშეკრულების შეესრულებას შეამოწმებს კერძო შვეიცარიული კომპანია, რომელიც სამართლებრივად შვეიცარიის სახელმწიფოს წინაშეა პასუხისმგებელი. და კიდევ ერთი - ჩვენ შეგნებულად წავედით ამ ნაბიჯზე, რადგან რუსეთი ახლა საქართველოს წინაშეა ვალდებული, დაიცვას მსო-ს ყველა წესი, დებულება და ტრადიცია. როგორ შეიძლება ამის შედარება რკინიგზასთან?

- შეიქმნა რუსეთთან მოლაპარაკებების ახალი ფორმატი და დაინიშნა პრემიერის წარმომადგენელი რუსეთში ბატონი ზურაბ აბაშიძე. თქვენი აზრით, უქმნის თუ არა ეს საფრთხეს ჟენევის მოლაპარაკებების მნიშვნელობას?

- ეს მართლაც ქმნის საშიშროებას, რადგან რუსეთის ფედერაციას შეუძლია დაიწყოს ჟენევის ფორმატის დამუხრუჭება, არჩამოსვლა, გადადება. რაც მთავარია - დარწმუნებული იყავით, რუსების ყველა სხვა დელეგაცია მესამე ქვეყანაში კონსულტაციების დროს ახლა ამბობს ფრაზას - დაანებეთ თავი საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის დაცვას, მოეშვით საქართველოს მხარდამჭერი რეზოლუციისთვის ხმის მიცემას გაეროში, ეუთოში, ევროპის საბჭოში - ჩვენ ქართველებს ამ წუთში პირდაპირ ველაპარაკებით...

რა რეაქცია ექნება ამაზე რომელიმე მესამე სუვერენულ ქვეყანას, რომელიც ჩვენგან ტერიტორულად დაშორებულია, რატომ უნდა ჩაებას რუსეთ-საქართველოს დისკუსიაში, თუ რუსეთთან პირდაპირ ლაპარაკი დავიწყეთ?! ამ გზით ჩვენ დავკარგავთ ისეთ ინსტრუმენტს, როგორიც არის გაეროს რეზოლუცია, რომელიც აფხაზეთიდან და ოსეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირებს შეეხებათ და რომლის მხარდაჭერის დინამიკა 4 წლის განმავლობაში გასაოცრად პროგრესული იყო. შეგიძლიათ თავად ნახოთ, რა ტემპით იზრდებოდა მხარდამჭერი სახელმწიფოების რიცხვი.

პრეზიდენტიდან დაწყებული, საქართველოს მთავრობის ყველა წევრი ამბობდა, რომ რუსეთთან დიალოგის დაწყება აუცილებელია, მაგრამ ამ პროცესის სერიოზული მომზადება იყო საჭირო. მე ძალიან ნაჩქარევ ნაბიჯებს ვხედავ და ეს ნაბიჯები იდგმება ისე, რომ არავინ ცდილობს დაითვალოს ამ ნაბიჯების პოტენციური შედეგები.

- დინამიკას თუ დავაკვირდებით, ჩვენი აქტივობა საერთაშორისო ფორუმებზე, მსოფლიოსთვის გამუდმებული შეხსენება, რომ ვართ ოკუპირებული - თითქოს, შემცირდა. დასავლეთიც შეეგუა ამას?

- თუ პროცესს შიგნიდან არ უყურებ, ეს ძნელი სათქმელია. ჩემთვის უცნობია კონტაქტების სიხშირეც და შინაარსიც. თუმცა, იმას კი ნამდვილად ვიტყვი, რომ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ჩვენი რიტორიკის შემცირება სრულიად დამღუპველია, რადგან თუ თავად არ იბრძვი შენი ქვეყნის დეოკუპაციისთვის, შენს მაგივრად არავინ იბრძოლებს.

საქართველოს გეოპოლიტიკური მდგომარეობიდან და იმ რეალობიდან გამომდინარე, რაც ჩვენს გარშემოა, საქართველოს თავის ნაჭუჭში ჩაკეტვა და "ტყავში დატევა" ჩვენთვის დამღუპველია. თუ რაიმე წარმატება გვქონდა 5 წლის განმავლობაში, ეს იყო არამხოლოდ ჩვენი ურთიერთობის დამსახურება ევროპის კავშირთან, ნატო-სთან და ტრადიციულ მოკავშირეებთან, არამედ ეს ჩვენი მრავალვექტორული პოლიტიკის დამსახურებაცაა. ამ პოლიტიკით გაიხსნა ის მიმართულებები, რომელზეც ადრე წარმოდგენაც კი არ გვქონდა - ლათინური ამერიკა, აფრიკა, ოკეანეთი და ა.შ. ჩვენ ყველგან ვართ და ეს აუცილებლად უნდა გაგრძელდეს. დეტალების გამხელას ნუ მომთხოვთ, მაგრამ ტრადიციაც კი დამკვიდრდა, რომ საქართველო ძალიან ხშირად შუამავლის როლს კისრულობდა ჩვენი მოკავშირეების თხოვნით.

- ჩვენი ქვეყნის ყველა ახალი ხელისუფლება ცდილობს დაიწყოს ახალი ურთიერთობები რუსეთთან. ცვლილებების პროექტი კანონში დეოკუპაციის შესახებ, განცხადებები საქართველოს რკინიგზის აფხაზეთის მონაკვეთის აღდგენაზე - რას გეუბნებათ თქვენ ამგვარი დასაწყისი?

- ეს დასაწყისი მეუბნება, რომ ძალიან ბევრი ახლანდელი პოლიტიკოსი საგარეო პოლიტიკას ძალზე არასერიოზულად უყურებს. მათ ეჩვენებათ, რომ 1991 წლიდან მოყოლებული ქართული დიპლომატია მარტივი პრობლემების გამო ქმნიდა ხელოვნურ დაბრკოლებებს, რაც სრული სისულელეა. ყველა ნაბიჯი გადადგმული იყო არსებული რელობიდან გამომდინარე. რუსეთის ფედერაციასთან ამჯერადაც არაფერი გამოგვივა, თუ ჩვენ უარს არ ვიტყვით ორ ფუნდამენტურ საკითხზე - პირველი ასეთი საკითხი გლობალურს თუ არა, რეგიონულ ხასიათს ატარებს - რუსეთმა საქართველოს დამოუკიდებლობის გამო, სამხრეთ კავკასიაში დაკარგა სტრატეგიული როლი. რუსეთის ფედერაციას ამ როლის დაბრუნება სურს და აქ ჩვენი ინტერესები უკვე შეუთავსებელია, რადგან ამის დაბრუნება მხოლოდ საქართველოს სუვერენიტეტის შეზღუდვის ხარჯზეა შესაძლებელი.

და მეორე საკითხი - რუსეთიდან ძალზე მკაფიო გზავნილია - სანამ საქართველო უარს არ იტყვის ნატო-ში გაწევრიანებაზე, რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობა მუდმივად იქნება ჩიხში და თქვენი ტერიტორიული მთლიანობა შეგიძილიათ დაივიწყოთ! - ეს არის რუსეთის გზავნილი, ეს გზავნილი ჩამოიტანეს იმ ე.წ. რუსმა ექსპერტებმა, რომლებიც თბილისში ჩამოვიდნენ და ქართული საზოგადოების ნაწილს ლექციები წაუკითხეს; ეს გზავნილები ისმის რუსეთის ტელევიზიებიდან. ნატო-ზე უარი ასი პროცენტით გამოიწვევს ჩვენი ტერიტორიული მთლიანობის დავიწყებას.

- საქართველოს მთავრობამ პარლამენტს გადაუგზავნა ცვლილებები ოკუპაციის კანონში, რომელიც ითვალისწინებს სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას პირის მიმართ, ვინც უკანონოდ გადმოლახავს საზღვარს, ოღონდ უკვე მეორე ჯერზე, პირველი შემთხვევა ადმინისტრაციული წესით ისჯება. ეს არის ამ კანონის შერბილების პირველი მცდელობა. როგორ ფიქრობთ, გაგრძელდება თუ არა ცვლილებები და საერთოდ, რა იყო ეს კანონი ჩვენთვის?

- ეს იყო საქართველოს სტრატეგია ოკუპირებულ რეგიონებთან მიმართებაში. ეს კანონი გამომდინარეობს საქართველოს სახელმწიფო სტრატეგიიდან, რომელიც პარლამენტშია დამტკიცებული და რომელსაც ყველა ჩვენი მოკავშირის მხარდაჭერა აქვს. ამ "შერბილებას" კიდევ ერთ იურიდიულ აბსურდთან მივყავართ - ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ოკუპანტი სახელმწიფოდან გადმოსვლა პირველ შემთხევაში არის ადმინიტრაციული სამართალდარღვევა და სხვა მეზობელი ქვეყნებიდან უკანონოდ გადმოსვლა - სისხლის სამართლის დანაშაულია. გამოდის, ოკუპანტი ქვეყნიდან საზღვრის დარღვევა უფრო მსუბუქი დანაშაულია და მომგებიანია, ვიდრე არაოკუპანტი მეზობლისგან? ამის შემდეგ შეიძლება იმის თქმა, რომ ვინმე სერიოზულად ფიქრობს ამ საკითხებზე? საგარეო საქმეთა სამინისტრო უკეთ ვიცი, ვიდრე საკუთარი სახლი. ვიცი იმ ხალხის პროფესიული დონე და აბსოლუტურად დარწმუნებული ვარ, საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის არც კი მიუმართავთ და არ მჭირდება ამისთვის სპეციალური ინფორმაციის მიღება, ეს ამ ნაბიჯებით ისედაც ცხადია.

დაბოლოს ქაოსის კიდევ ერთი ნიშანი - პროცესიდან ჩამოშორებულია, ფაქტობრივად, ყველა პროფესიონალი. სულ ახლახან გამოქვეყნდა 14 პუნქტიანი გეგმა, რომელიც უმრავლესობამ უმცირესობას შესთავაზა. როგორც ჩანს, ეს გეგმა იმისთვის არის მოგონილი, რომ ჩაანაცვლოს წინადადება კონსტიტუციაში, რომელიც ჩვენი საგარეო პოლიტიკის კურსს მტკიცედ განსაზღვრავს.

- ამ 14 პუნქტიდან თქვენს განსაკუთრებულ შეშფოთებას რომელი იწვევს?

- ბევრი მიზეზის გამო მთლიანად დოკუმენტი მაღელვებს. ძალზე სუსტი და ორაზროვანი ფორმულირებებია. გარდა ამისა, საშინელი დისბალანსია ჩვენი ევროატლანტიკური და ევროპული სტრატეგიისა და რუსეთის ხსენებას შორის; მხოლოდ ერთხელ არის ნახსენები ნატო და 4-ჯერ რუსეთის ფედერაცია. ყველაზე შემაშფოთებელი ის არის, რომ საერთოდ არ არის ნახსენები, რომ ბოლო 5 წლის განმავლობაში ჩვენ გვქონდა მრავალვექტორული საგარეო პოლიტიკა, რაც იმას ნიშნავს, რომ არ ვიყავით მხოლოდ დასავლეთისკენ ორიენტირებული, ჩვენი მოკავშირეები მხოლოდ ამერიკა, კანადა და ევროკავშირი არ იყო - აფრიკაშიც გავედით, ლათინურ ამერიკაშიც, ოკეანეთშიც. ყველაზე მთავარი ის არის, რომ ამ დოკუმენტში საერთოდ გაქრა საქართველოს დეოკუპაციისთვის ბრძოლა, როგორც ჩვენი საგარეო პოლიტიკის შემადგენელი ნაწილი... ჯერ პარლამენტში უნდა შემდგარიყო განხილვა, რაც შეიძლება მეტ დაინტერესებულ პირს უნდა შეძლებოდა მონაწილეობის მიღება დახურულ დისკუსიაში, მართლაც კონსენსური დოკუმენტი უნდა გამოქვეყნებულიყო საზოგადოებისთვის. ასე კი, ჩვენ ჩვენს დაპირისპირებას და უთანხმოებას ნათელს ვხდით ყველასთვის, მათ შორის ოკუპანტი სახელმწიფოსთვის. ჭირდება დღეს ეს საქართველოს?

- საპარლამენტო უმცირესობა განსაკუთრებით ააღელვა ამ დოკუმენტის მეცხრე პუნქტმა, სადაც წერია, რომ ჩვენს ინტერესებშია, საქართველოს ფაქტორი აღარ ფიგურირებდეს დასავლეთსა და რუსეთს შორის წინააღმდეგობრივ საკითხთა ნუსხაში. თქვენთვის მისაღებია ეს მოსაზრება?

- როგორ შეიძლება ოუპაციის პირობებში საქართველო არ იყოს უთანხმოების საკითხი ოკუპანტ სახელმწიფოსა და დემოკრატიულ სამყაროს შორის, არ მესმის. ჩვენ აღარ ვლაპარაკობთ ოკუპაციაზე, თუ გვინდა მარტო დავრჩეთ რუსეთის ფედერაციასთან და ეს ოკუპაცია დაკანონდეს?! ეს "დეკლარაციები", რომელსაც უკეთეს შემთხვევაში "კეთილი განზრახვები" შეგვიძლია დავარქვათ - საშინელი შეცდომაა, რადგან ყველა პროცესი - ნეგატიურიც და პოზიტიურიც - სიტყვით იწყება და მერე ისტორია უარს ამბობს მიიღოს შენი არგუმენტი - "მაპატიეთ, არ მინდოდა ამის დაწერა".

სტატიის მისამართი: http://24saati.ge/index.php/category/news/interview/2013-02-17/35789.html

მსგავსი სიახლეები

Developed by: Giorgi Mshvenieradze
© 2013-2014 IVERIA.BIZ საავტორო უფლებები დაცულია